DAFO Ayakkabı Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

DAFO kullanan çocuklarda ayakkabı seçimi, ortezin günlük kullanımını etkileyen önemli konulardan biridir. DAFO’nun ayakkabı içerisinde belirli bir hacim kaplaması nedeniyle çocuğun daha önce kullandığı her ayakkabı ortezle uyumlu olmayabilir.

Ayakkabının yalnızca uzunluğunun değil; iç hacminin, genişliğinin, açılma biçiminin, taban yapısının ve DAFO’nun ayakkabı içerisindeki yerleşiminin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

DAFO hakkında genel bilgi için DAFO – Pediatrik Ortezler sayfasından yararlanılabilir.

Bu yazıda DAFO ile kullanılacak ayakkabının seçiminde dikkat edilebilecek temel özellikleri ele alacağız.

DAFO Ayakkabı ile Kullanılır mı?

Birçok DAFO sistemi uygun özelliklere sahip bir ayakkabı içerisinde kullanılabilir.

DAFO ayağı ve ayak bileğini belirli bölgelerden kavradığı için ayakkabının içerisinde normal ayağa göre daha fazla yer kaplayabilir. Bu nedenle ortez kullanılmaya başlandıktan sonra daha önce rahat kullanılan bir ayakkabının iç hacmi yeterli olmayabilir.

Buradaki temel amaç yalnızca DAFO’nun ayakkabının içine sığması değildir.

Ayakkabı ve ortezin birlikte uygun şekilde konumlanması da önemlidir.

AFO ve DAFO arasındaki temel farklılıklar için AFO ile DAFO Arasındaki Farklar Nelerdir? içeriğinden ayrıntılı bilgi edinilebilir.

DAFO İçin Ayakkabı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

DAFO ile kullanılacak ayakkabının özellikleri kullanılan ortezin tasarımına ve çocuğun ihtiyaçlarına göre değişebilir.

Genel olarak değerlendirilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

Ayakkabının yeterli iç hacme sahip olması
DAFO’nun ayakkabının içerisine uygun şekilde yerleşebilmesi
Ayakkabının yeterince geniş açılabilmesi
Topuk bölümünün ortezle uyumlu olması
Ayakkabının ayağı ve ortezi birlikte kavrayabilmesi
Taban yapısının kullanım için uygun olması
Parmakların ön bölümde aşırı sıkışmaması
Ayakkabının kapanma sisteminin DAFO ile kullanılabilmesi

Ayakkabı seçimi sırasında yalnızca numaraya bakılması bu nedenle yeterli olmayabilir.

DAFO İçin Ayakkabının İç Hacmi Neden Önemlidir?

DAFO ayağın çevresinde belirli bir kalınlık oluşturur.

Bu nedenle ortezle birlikte kullanılan ayağın ayakkabı içerisinde ihtiyaç duyduğu hacim artabilir.

İç hacmi yetersiz bir ayakkabı, DAFO’nun ayakkabı içerisine yerleşmesini zorlaştırabilir. Aynı zamanda ayağın ve ortezin gereğinden fazla sıkışmasına neden olabilir.

Özellikle ayakkabının;

ön bölümü,
orta bölümü,
topuk çevresi

DAFO ile birlikte değerlendirilmelidir.

Ayakkabının dışarıdan büyük görünmesi, iç hacminin DAFO için mutlaka yeterli olduğu anlamına gelmez.

DAFO Kullanırken Daha Büyük Numara Ayakkabı Alınmalı mı?

DAFO kullanıldığı için otomatik olarak belirli sayıda numara daha büyük ayakkabı alınması gerektiğini söylemek doğru değildir.

Ayakkabı markaları ve modelleri arasında kalıp, genişlik ve iç hacim açısından önemli farklılıklar bulunabilir.

Örneğin aynı numaradaki iki farklı ayakkabıdan biri DAFO ile rahat şekilde kullanılabilirken diğeri yeterli iç hacme sahip olmayabilir.

Gereğinden fazla büyük bir ayakkabı tercih edilmesi de uygun olmayabilir. Ayakkabının ayağı ve ortezi yeterince kavramaması günlük kullanım sırasında farklı sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle yalnızca “bir veya iki numara büyük alınmalı” gibi genel bir kurala göre hareket etmek yerine DAFO ile ayakkabının birlikte değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.

DAFO İçin Geniş Ayakkabı Tercih Edilmeli mi?

Ayakkabının genişliği önemli olmakla birlikte yalnızca geniş olması yeterli değildir.

DAFO’nun ayakkabı içerisine yerleşebilmesi için ayakkabının farklı bölgelerinde yeterli hacim bulunması gerekebilir.

Özellikle ayağın ön ve orta bölümündeki iç genişlik önem taşıyabilir.

Ancak gereğinden fazla geniş bir ayakkabı da ayağın ve ortezin ayakkabı içerisinde yeterince kontrol edilememesine neden olabilir.

Bu nedenle amaç mümkün olan en geniş ayakkabıyı seçmek değil, DAFO ve ayağın birlikte uygun şekilde yerleşebildiği ayakkabıyı belirlemektir.

Ayakkabının Açılma Biçimi Neden Önemlidir?

DAFO ile ayakkabı giydirilirken ayakkabının yeterince açılabilmesi kullanım kolaylığı sağlayabilir.

Dar girişli ve çok az açılabilen bazı ayakkabılarda ortezli ayağın içeri yerleştirilmesi zor olabilir.

Bağcıklı veya geniş şekilde açılabilen cırt cırtlı modeller, ayakkabının ağız bölümünün daha fazla açılmasına olanak sağlayabilir.

Ancak kapanma sisteminin türünden çok, ayakkabının DAFO ile birlikte uygun şekilde kapanabilmesi önemlidir.

Cırt Cırtlı mı, Bağcıklı mı Ayakkabı?

Her iki ayakkabı tipi de uygun tasarıma sahipse DAFO ile kullanılabilir.

Cırt cırtlı ayakkabılar özellikle çocuklarda günlük kullanım kolaylığı sağlayabilir. Bağcıklı modeller ise ayakkabının farklı bölgelerindeki sıkılığın ayarlanmasına olanak sağlayabilir.

Burada belirleyici olan yalnızca bağcık veya cırt cırt değildir.

Ayakkabının;

yeterince açılması,
DAFO yerleştirildikten sonra kapanabilmesi,
ayağı ve ortezi uygun şekilde kavraması

daha önemlidir.

Ayakkabının Tabanı Nasıl Olmalıdır?

DAFO ile birlikte kullanılan ayakkabının tabanı da genel kullanımın bir parçasıdır.

Tabanın yapısı kullanılan DAFO’nun özellikleri, çocuğun yürüme paterni ve günlük kullanım koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Ayakkabının taban yüksekliği, geometrisi ve yapısı alt ekstremitenin mekanik davranışını etkileyebilir.

Bu nedenle DAFO ile kullanılacak ayakkabının yalnızca üst bölümüne değil, taban özelliklerine de dikkat edilmesi gerekir.

Ayakkabının İç Tabanlığı Çıkarılabilir mi?

Bazı ayakkabılarda bulunan çıkarılabilir iç taban, DAFO için ek iç hacim oluşturulmasına yardımcı olabilir.

Ancak iç tabanın çıkarılıp çıkarılmayacağı kullanılan ayakkabının ve ortezin özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Her ayakkabıda iç tabanın çıkarılması gerektiği şeklinde genel bir kural bulunmaz.

Ayakkabının içerisinde yapılan değişikliklerin DAFO’nun yerleşimini ve ayakkabının genel kullanım özelliklerini nasıl etkilediği dikkate alınmalıdır.

DAFO Ayakkabının İçine Nasıl Yerleştirilir?

DAFO’nun ayakkabı içerisinde tam olarak yerleşmesi önemlidir.

Özellikle ortezin topuk bölümünün ayakkabının topuk kısmına uygun şekilde oturduğundan emin olunmalıdır.

DAFO ayakkabının içerisinde tam yerleşmediğinde ayakkabının kapanması zorlaşabilir veya ortezin konumu değişebilir.

Ayakkabı giydirildikten sonra;

topuğun yerleşimi,
DAFO’nun pozisyonu,
kapanma sisteminin durumu,
parmakların ön bölümdeki alanı

kontrol edilebilir.

DAFO ile Ayakkabı Çok Sıkı Olursa Ne Olur?

Ayakkabının DAFO ve ayağı aşırı sıkıştırması istenmeyen basınçlara neden olabilir.

Çocuklarda rahatsızlık her zaman açık şekilde ifade edilemeyebileceği için ebeveynlerin cildi düzenli olarak kontrol etmesi önemlidir.

Ayakkabı ve DAFO çıkarıldıktan sonra;

uzun süre geçmeyen kızarıklık,
tahriş,
su toplaması,
belirgin baskı izi,
yara

gibi durumlar gözlenirse ayakkabı ve ortezin uyumunun değerlendirilmesi gerekebilir.

DAFO Kullanırken Çorap Seçimi Önemli midir?

DAFO ile birlikte kullanılan çorap da ortez ile cilt arasındaki temasın bir parçasıdır.

Çorabın ortezin altında katlanması veya kırışması belirli bölgelerde basıncın artmasına neden olabilir.

Çorabın düzgün şekilde yerleştirilmesi ve cilt üzerinde belirgin katlanmalar oluşturmaması önemlidir.

Çorap kalınlığı da DAFO’nun ayağa ve ayakkabıya uyumunu etkileyebileceğinden kullanım sırasında dikkate alınmalıdır.

Çocuk Büyüdükçe Ayakkabı ve DAFO Uyumu Değişir mi?

Evet. Çocuklarda büyümeyle birlikte ayak uzunluğu ve genişliği değişebilir.

Bu değişim hem DAFO’nun hem de kullanılan ayakkabının uyumunu etkileyebilir.

Daha önce rahat kullanılan bir ayakkabının zaman içerisinde dar gelmeye başlaması yalnızca ayakkabının küçülmesinden kaynaklanmayabilir. Çocuğun ayağındaki büyüme nedeniyle DAFO’nun uyumunda da değişiklik meydana gelebilir.

Bu nedenle yalnızca ayakkabıyı büyütmek yerine gerektiğinde DAFO’nun fiziksel uyumunun da kontrol edilmesi önemlidir.

Yeni DAFO ile Eski Ayakkabı Kullanılabilir mi?

Yeni bir DAFO’nun tasarımı veya boyutları önceki ortezden farklı olabilir.

Bu nedenle eski ayakkabının yeni DAFO ile otomatik olarak uyumlu olacağı düşünülmemelidir.

Yeni ortezle birlikte ayakkabının;

iç hacmi,
genişliği,
topuk bölgesi,
kapanma sistemi,
taban yapısı

yeniden değerlendirilmelidir.

Eski ayakkabı bu özellikler açısından uygunsa kullanılabilir; ancak yalnızca daha önce DAFO ile kullanılmış olması yeni ortezle de uygun olacağını göstermez.

DAFO Ayakkabısı Seçerken Yapılabilecek Yaygın Hatalar

DAFO ile kullanılacak ayakkabının seçiminde yalnızca ayakkabı numarasına odaklanmak en sık karşılaşılan hatalardan biri olabilir.

Bunun yanında;

gereğinden fazla büyük ayakkabı seçmek,
yalnızca genişliğe bakmak,
ayakkabının yeterince açılıp açılmadığını kontrol etmemek,
DAFO’nun topuk bölümünün tam yerleşmesini kontrol etmemek,
taban yapısını dikkate almamak,
çocuk büyüdüğü halde eski ayakkabıyı kullanmaya devam etmek

gibi durumlar günlük kullanımda uyum problemlerine neden olabilir.

DAFO Ayakkabısı Seçiminde Temel Amaç Nedir?

DAFO ayakkabısı seçimindeki temel amaç, yalnızca ortezin ayakkabının içerisine sığmasını sağlamak değildir.

Ayak, DAFO ve ayakkabının bir sistem olarak birlikte uygun şekilde çalışması önemlidir.

Ayakkabı ortezin yerleşmesine izin verirken aynı zamanda günlük kullanım sırasında ayağın ve ortezin uygun şekilde konumlanmasını desteklemelidir.

Bu nedenle ayakkabı seçimi DAFO kullanımının tamamlayıcı parçalarından biri olarak değerlendirilmelidir.

DAFO Ayakkabısı Hakkında Sık Sorulan Sorular

DAFO için özel ayakkabı gerekir mi?

Her DAFO kullanıcısının mutlaka özel bir ayakkabıya ihtiyaç duyduğu söylenemez. Kullanılan DAFO’nun yapısına ve ayağın özelliklerine uygun iç hacme ve tasarıma sahip ayakkabı değerlendirilir.

DAFO için kaç numara büyük ayakkabı alınmalı?

Herkes için geçerli belirli bir numara farkı bulunmaz. Ayakkabı markaları ve modellerinin iç hacimleri farklı olduğundan DAFO ile birlikte fiziksel uyumun değerlendirilmesi önemlidir.

DAFO ile spor ayakkabı kullanılabilir mi?

Uygun iç hacme, açılma özelliğine ve taban yapısına sahip bazı spor ayakkabı modelleri DAFO ile kullanılabilir. Uygunluk ayakkabının tasarımına ve kullanılan DAFO’ya göre değişebilir.

DAFO için cırt cırtlı ayakkabı mı bağcıklı ayakkabı mı daha uygundur?

Her iki sistem de uygun tasarıma sahip olduğunda kullanılabilir. Önemli olan ayakkabının yeterince açılması ve DAFO yerleştirildikten sonra ayağı ve ortezi uygun şekilde kavrayabilmesidir.

Ayakkabının iç tabanı çıkarılabilir mi?

Bazı modellerde çıkarılabilir iç tabanın alınması ek hacim sağlayabilir. Ancak bunun gerekli olup olmadığı ayakkabı ve DAFO’nun özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

DAFO ayakkabıya sığmıyorsa daha büyük ayakkabı alınmalı mı?

Sorunun yalnızca ayakkabı numarasından kaynaklandığı varsayılmamalıdır. İç hacim, genişlik, ayakkabının açılma biçimi ve DAFO’nun fiziksel uyumu birlikte değerlendirilmelidir.

Çocuk büyüdükçe DAFO ayakkabısı değişir mi?

Çocuğun ayağı büyüdükçe kullanılan ayakkabının boyutu ve uyumu değişebilir. Aynı süreçte DAFO’nun ayağa uyumunun da kontrol edilmesi önemlidir.

Bilgilendirme

Bu internet sitesinde yer alan protez ve ortez uygulamalarına ilişkin içerikler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Uygulama süreçleri; bireysel değerlendirme, teknik ölçüm ve hekim değerlendirmesi doğrultusunda planlanmaktadır.

Sayfada yer alan içerikler tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır.

Son güncelleme tarihi: Ağustos 2026